Maliyeti sınıflandırmak
Muhasebe kodlarından
süreç nedenlerine ilerleyin.
Farklı departmanlara dağılan küçük giderler tek bir kalite problemiyle ilişkilendirilmediğinde gerçek kayıp görünmez. İlk adım, kalite maliyeti kategorilerini ve veri kaynaklarını tanımlamak; ikinci adım ise maliyetleri ürün, proses, müşteri ve hata türüne göre izleyerek iyileştirme önceliğine dönüştürmektir.
Bu konuyu kuruluşunuzda uygulamaya taşımak için kalite maliyetleri analizi yaklaşımımızı inceleyebilirsiniz.
Hurda, yeniden işleme, ayıklama, tekrar test ve duruş
İade, garanti, şikâyet, saha müdahalesi ve cezalar
Hatanın oluşmasını ve kaçmasını azaltan yatırımlar
Dört maliyet grubu
Kalitenin maliyetini
dört sepette izleyin.
Risk analizi, eğitim, bakım, proses geliştirme, tedarikçi geliştirme ve hata oluşmadan önce yapılan planlı çalışmalar.
Girdi, proses ve son kontroller; test, denetim, kalibrasyon ve ürün uygunluğunu doğrulama faaliyetleri.
Ürün müşteriye ulaşmadan bulunan hurda, yeniden işleme, ayıklama, tekrar kontrol, kayıp zaman ve plansız duruş.
Müşteriden sonra ortaya çıkan iade, garanti, şikâyet, saha servisi, özel sevkiyat, geri çağırma ve sözleşmesel etkiler.
Planlama bozulması, kapasite kaybı, itibar, fırsat ve müşteri kaybı ölçülmesi zor olsa da karar notlarında ayrıca gösterilmelidir.
Maliyet yalnız finansal toplam olarak kalmamalı; hata türü, proses, ürün, tedarikçi ve kök nedenle ilişkilendirilmelidir.
Basit hesap modeli
Adet × süre × oran ile
ölçülebilir başlayın.
Her olay için kusurlu adet, kullanılan malzeme, yeniden işleme süresi, işçilik oranı, makine süresi, ek kontrol, lojistik ve müşteri maliyetleri ayrı satırlarda toplanır. Aynı dönemdeki olaylar kategori ve kök nedene göre özetlenir.
Önemli: İtibar veya müşteri kaybı gibi dolaylı etkileri kesin gerçek gider gibi sunmayın. Varsayım, tahmin ve muhasebeleşmiş tutar ayrı alanlarda gösterilmelidir.
Uygulanabilir hesap modeli
Kalitesizlik maliyetini
olay bazında hesaplayın.
Önce gerçekleşmiş ve ölçülebilir giderleri toplayın; tahmini itibar ve fırsat kayıplarını ayrı bir senaryo alanında gösterin.
Hurda + yeniden işleme + ayıklama + tekrar kontrol + duruş.
İade + garanti + saha müdahalesi + ek lojistik + uygulanabilir cezalar.
Her uygunsuzluk için malzeme, işçilik, makine ve ek hizmetleri aynı kayıtta birleştirin.
Standart oranları, veri kaynaklarını ve hariç tutmaları finans birimiyle sabitleyin.
Hesaplama matrisi
Her maliyet için
doğru veri kaynağını kullanın.
Kuruluşun hesap planı ve üretim yapısına göre kalemler uyarlanmalıdır.
| Kategori | Örnek kalem | Olası veri kaynağı |
|---|---|---|
| Önleme | Eğitim, risk analizi, proses iyileştirme | Proje, eğitim ve faaliyet kayıtları |
| Değerlendirme | Kontrol, test, denetim, kalibrasyon | Kalite planları, laboratuvar ve işçilik kayıtları |
| İç hata | Hurda, yeniden işleme, ayıklama, duruş | ERP/MES, uygunsuzluk ve üretim kayıtları |
| Dış hata | İade, garanti, saha müdahalesi, ek sevkiyat | CRM, servis, lojistik ve finans kayıtları |
| Dolaylı etki | Kapasite, itibar ve fırsat kaybı | Açık varsayıma dayalı yönetim tahmini |
Kalitesizlik maliyeti çoğunlukla iç + dış hata maliyetleri olarak izlenir. Toplam kalite maliyeti analizinde önleme ve değerlendirme maliyetleri de birlikte değerlendirilir.
Örnek hesap mantığı
Küçük kayıpları
aynı olayda birleştirin.
Kusurlu adet × parça başı ek süre × işçilik/makine oranı + ek malzeme + tekrar kontrol.
İç hataİade lojistiği + ayıklama + yeniden üretim + saha/şikâyet işçiliği + uygulanabilir ceza veya kredi notu.
Dış hataPlanlanan iyileştirme maliyeti, önlenen hata sıklığı ve olay başı doğrulanmış kayıpla karşılaştırılır.
Yatırım kararıKurulum adımları
İlk raporu
sekiz adımda oluşturun.
Kalite maliyeti kategorilerini ve kapsamını tanımlayın.
Finans, kalite, üretim, lojistik ve servis veri kaynaklarını eşleştirin.
Olay bazında adet, süre, malzeme ve ek hizmet alanlarını belirleyin.
Standart işçilik ve makine oranlarını finansla doğrulayın.
İç hata, dış hata ve tahmini dolaylı etkileri ayrı tutun.
Maliyeti ürün, proses, müşteri ve kök nedenle ilişkilendirin.
Pareto ile en yüksek toplam kayıp alanlarını seçin.
Aksiyon sonrası maliyet düşüşünü aynı yöntemle doğrulayın.
İlk modelin kusursuz olması gerekmez; tanımları sabit, veriyi izlenebilir ve varsayımları açık tutmak zaman içinde doğruluğu artırır.
Sık sorulan sorular
Merak edilenler
Kalitesizlik maliyeti formülü nedir?+
Temel yaklaşım iç hata maliyetleri ile dış hata maliyetlerini toplamaktır. Toplam kalite maliyeti analizinde önleme ve değerlendirme maliyetleri de ayrıca izlenir.
Hurda maliyeti satış fiyatıyla mı hesaplanır?+
Muhasebe yaklaşımına göre doğrudan malzeme, işçilik ve genel gider bileşenleri kullanılabilir; yöntem finans birimiyle standartlaştırılmalıdır.
Müşteri kaybı hesaba katılır mı?+
Katılabilir ancak gerçekleşmiş giderden ayrı, açık varsayım ve senaryo olarak raporlanmalıdır.
Kalite maliyeti raporunu kim hazırlamalı?+
Kalite koordinasyon sağlayabilir; doğru model için finans, üretim, bakım, lojistik, satış ve servis verileri birlikte gerekir.
Birincil kaynaklar
Resmî ve güvenilir
başvuru kaynakları.
ESS Kalite Danışmanlık
YÖNETİM SİSTEMLERİ · EĞİTİM · DENETİM · BELGELENDİRME HAZIRLIĞIESS Kalite Danışmanlık; yönetim sistemleri, eğitim, denetim ve belgelendirme hazırlığı alanlarında kuruluşlara uygulanabilir, güncel ve anlaşılır içerikler sunar.
Görünür ve gizli kalite kayıplarınızı ölçülebilir hâle getirelim
Kapsam, mevcut durum ve hedeflerinizi kısa bir görüşmeyle netleştirelim.

