Önemli ayrım
Yasal izin ile
gönüllü sistemi karıştırmayın.
Bir işletmenin Bakanlık kayıt veya onay sürecini tamamlaması, müşterinin istediği gıda güvenliği yönetim sistemi belgesinin yerine geçmez. Aynı şekilde ISO belgesi de işletmenin bütün ürün ve faaliyetleri için gerekli kamu izinlerini otomatik olarak sağlamaz.
Bu konuyu kuruluşunuzda uygulamaya taşımak için yönetim sistemleri danışmanlık yaklaşımımızı inceleyebilirsiniz.
Faaliyet türüne göre işletmenin yasal statüsü
Gıda güvenliği tehlikelerini sistematik yönetme çerçevesi
Denetim, özel standart, analiz ve tedarikçi onayı
Belge katmanları
Gereklilikleri
dört kaynaktan okuyun.
Faaliyet türü ve ilgili yönetmelik kapsamına göre kayıt ya da onay süreci yürütülür.
Tesis, personel, izlenebilirlik, etiketleme ve ürüne özel şartlar uygun kayıtlarla yönetilmelidir.
ISO 22000 gibi sistemler tehlike kontrolü, iletişim, ön gereksinim programları ve yönetim döngüsünü bütünleştirir.
Ürün ve risk yapısına göre mikrobiyolojik, kimyasal veya fiziksel analizler gerekebilir; metot ve kapsam doğrulanmalıdır.
Alıcılar ek denetim, özel standart, tedarikçi beyanı veya daha sık analiz isteyebilir.
Hedef ülke; tesis listesi, sağlık sertifikası, etiket, kalıntı veya ürün bazlı ilave şartlar uygulayabilir.
Uyum matrisi
Önce faaliyeti tanımlayın,
sonra belgeyi seçin.
Üretim, depolama, perakende, toplu tüketim ve hayvansal gıda faaliyetleri aynı başvuru yolunu izlemeyebilir. İşletmenin gerçek faaliyeti ve ürün grubu temel alınmalıdır.
Önemli: Bu rehber genel bilgilendirmedir. Güncel yasal yükümlülük ve başvuru belgeleri Tarım ve Orman Bakanlığı ile ilgili il/ilçe müdürlüğünden faaliyet özelinde doğrulanmalıdır.
Gıda uyum katmanları
Güvenli ürünü
tek belgeye indirgemeyin.
Yasal temel, operasyonel kontroller ve müşteri beklentileri birlikte yönetilir.
Kayıt/onay, tesis ve faaliyet kapsamı.
Ön gereksinimler, izlenebilirlik ve ürün kontrolleri.
Sorumluluk, doğrulama, iç denetim ve iyileştirme.
Müşteri, ihracat ve özel program gereklilikleri.
Zorunluluk tablosu
Belge adını değil,
dayanağını kontrol edin.
Kesin zorunluluk işletme faaliyeti, ürün ve pazara göre belirlenir.
| Belge / kanıt | Tipik durum | Ne gösterir? |
|---|---|---|
| İşletme kayıt belgesi | Faaliyete göre yasal | İşletmenin kayıt kapsamındaki faaliyetini |
| İşletme onay belgesi | Belirli faaliyetlerde yasal | Onay kapsamındaki tesis ve faaliyetleri |
| ISO 22000 belgesi | Genellikle gönüllü / müşteri | Gıda güvenliği yönetim sisteminin bağımsız değerlendirmesini |
| Analiz raporu | Riske ve ürüne göre | Belirli numune ve parametre için sonucu |
| İhracat sertifikası | Ürün ve ülkeye göre | Hedef pazarın talep ettiği resmî veya teknik kanıtı |
Bir sistem sertifikası, ürün analiz raporu veya kamu kayıt/onay belgesi diğerinin otomatik yerine geçmez.
İhtiyaç belirleme
Belge listesini
faaliyetinizden çıkarın.
Ürün gruplarını ve gerçek faaliyetleri tanımlayın.
Kayıt veya onay kapsamını Bakanlık kaynaklarından doğrulayın.
Tesis, hijyen ve ürüne özel mevzuatı listeleyin.
Tehlike analizi ve ön gereksinim programlarını gözden geçirin.
Müşteri ve perakendeci şartlarını yazılı olarak alın.
İhracat yapılacak ülkelerin ürün şartlarını kontrol edin.
Analiz planı ile laboratuvar kapsamını eşleştirin.
Belge, izin ve kayıtların güncelliğini sorumlularıyla takip edin.
Mevzuat değişebildiği için yayımlanma tarihi değil, başvuru anındaki güncel resmî kaynak esas alınmalıdır.
Sık sorulan sorular
Merak edilenler
Her gıda işletmesi ISO 22000 almak zorunda mı?＋
Genel bir zorunluluk değildir; ancak müşteri, ihale veya pazar şartı hâline gelebilir.
Kayıt belgesi ile onay belgesi aynı mı?＋
Hayır. İşletmenin faaliyetine göre kayıt veya onay kapsamı belirlenir.
HACCP belgesi zorunlu mu?＋
Gıda güvenliği tehlikelerinin kontrolüne ilişkin yasal yükümlülükler vardır; ayrıca bağımsız bir sertifika gerekip gerekmediği faaliyet ve müşteri şartına göre doğrulanmalıdır.
ISO 22000 yasal izinlerin yerine geçer mi?＋
Hayır. Yönetim sistemi belgesi, kamu kayıt/onay ve ürüne özel mevzuat yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.
Birincil kaynaklar
Resmî ve güvenilir
başvuru kaynakları.
ESS Kalite Danışmanlık
YÖNETİM SİSTEMLERİ · EĞİTİM · DENETİM · BELGELENDİRME HAZIRLIĞIESS Kalite Danışmanlık; yönetim sistemleri, eğitim, denetim ve belgelendirme hazırlığı alanlarında kuruluşlara uygulanabilir, güncel ve anlaşılır içerikler sunar.
Gıda faaliyetiniz için yasal ve müşteri şartlarını ayıralım
Kapsam, mevcut durum ve hedeflerinizi kısa bir görüşmeyle netleştirelim.